احساس عقب افتادن و شکست خوردن در مواقعی از زمان بسیار طبیعیست . اما زمانی که غم برای مدت طولانی همراه فرد باشد می توان گفت فرد دچار افسردگی شده است . یک شخص با افسردگی علاقه ی بسیار کمی به انجام کارها ، تفریحات و فعالیتهای اجتماعی دارد .

افسردگی چیست ؟

گریختن از پستی ها و بلندی های زندگی براستی غیر ممکن است . احساس ناراحتی و غم در واکنش به دلشکستگی ها ، نا امیدی ها ، ضرر ها و زیانها ، نا کامی ها ویا قرار گرفتن تحت یک درمان امری عادی است . بیشتر مردم از کلمه ی افسردگی برای توضیح و وصف این حالات استفاده می کنند . اما این افسردگی ها موقتی هستند که این نیز با توجه به وضعیت پیرامون ما ، عادیست . افسردگی بالینی ( Clinical Depression) ، آنچه ما میخواهیم در مورد آن صحبت کنیم روز به روز زندگی را نابود میکند . شخص افسرده با کار کردن ، مطالعه کردن ، غذا خوردن ، خوابیدن و تفریح کردن ناسازگار است و با هر حادثه ی ساده ای به شکل بحرانی برخورد می کند . اگر شما علائم زیر را برای مدت طولانی داشته باشید ممکن است دچار افسردگی باشید .

1 – کم خوابی یا زیاد خوابی

2 – از دست دادن تمرکز

3 – احساس پوچی و نومیدی

4 – ناتوانی در کنترل افکار منفی

5- افزایش یا کاهش اشتها

6 – خشمگین شدن با کوچکترین مسئله ای ( اگر به تازگی چنین شده باشید و قبلا اینگونه نبودید )

7 – احساس بی ارزش بودن زندگی و برنامه ریزی برای خودکشی ( اگر چنین است فورا به پزشک مراجعه کنید)

نشانه های افسردگی :

تفاوت های بسیاری میان افسردگی و افسردگی بالینی وجود دارد . دلسردی و غم ناشی از افسردگی بالینی بسیار سخت و فشار آور است . بعضی مردم آن را به زندگی در چاهی تیره تشبیه می کنند و بعضی دائما احساس غذاب میکنند. آنها قادر به خارج شدن از غم و ناامیدی خود نیستند . در حالی که بعضی از مردم با افسردگی همیشه احساس غم نمی کنند در عوض احساس پوچی و بی جانی میکنند . در چنین حالتی شخص توان لذت بردن را ندارد . به هر حال علائم افسردگی در افراد متفاوت است و شدت آنها نیز متغیر . در اینجا به بعضی از علائم رایج اشاره می کنیم :

1-  احساس نومیدی

2-  از دست دادن علاقه به انجام فعالیتهای روزانه

3- تغییر اشتها و وزن ( تغییر وزن بیش از 5 درصد در ماه )

4-  تغییر در وضعیت خوای

5- تحرک زیاد یا تنبلی

6- کاهش انرژی

7- حس تنفر از خود

8- عدم تمرکز

افسردگی و خودکشی

افسردگی یگ عامل بزرگ برای خودکشی محسوب می شود . احساس شدید نا امیدی که با افسردگی همراه است می تواند این تصور را ایجاد کند که خودکشی تنها راه نجات از دردهاست .معمولا افرادی که قصد خود کشی دارند برای مدتی دم از آن می زنند . بهترین راه جلوگیری از خودکشی توجه و رسیدگی به همین احضار نظرات است . اگر احساس می کنید که دوست یا یکی از اعضای خانواده شما تمایل به خودکشی نشان میدهد ، شما می توانید در جلوگیری از این عمل نقش مهمی ایفا کنید . به وسیله ی توجه پیاپی . نشان دهید که مراقب هستید و به صورت جدی این قضیه را دنبال کنید .

چهره های مختلف افسردگی

افسردگی به حالات بسیار مختلف ظاهر می شود . در بعضی موارد افسردگی برای ماه ها و حتی سالها به صورت ضعیف بروز میکند . و در مواردی دیگر علائم بسیار قوی هستند و فرد خواستار توقف آنهاست و این می تواند دلیلی برای خودکشی باشد . افسردگی می تواند به وسیله اتفاقات شخصی بوجود آید یا تشدید شود . همچنین تغییرات هورمونی و حتی نبود نور خورشید می تواند باعث افسردگی شود . در اینجا به حالات مختلف افسردگی می پردازیم .

Clinical depression ( افسردگی بالینی )  :

این افسردگی با ناتوانی و خسته شدن از زندگی شناخته می شود . نداشتن علاقه برای فعالیتهای خارخ از خانه ، احساس شدید نا امیدی و بی ارزشی و احساس گناه ، افکار منفی ، حس پوچی زندگی ، تغییر وزن از جمله نشانه های افسردگی بالینی هستند . این علائم می توانند با افزایش فعالیت های روزانه کاهش یابند و با کاهش فعالیت ، شدت می یابند .

Dysthymia  ( افسردگی ملایم ) :

اگر شما دارای افسردگی ملایم باشید شاید همواره احساس افسردگی کنید . البته علائم در این نوع به شدت علائم در افسردگی بالینی نیستند اما ممکن است برای مدت طولانی همراه شما باشد . شما به صورت نه چندان جدی احساس افسردگی میکنید و گاهی نیز شدت افسردگی بالا می رود . در این حالت لذت بردن از زندگی بسیار دشوار است .

Postpartum Depression ( افسردگی پس از زایمان ) :

احساسات شدید  پس از زایمان امری طبیعی بشمار می رود . زنانی که در حال ریکاوری پس از زایمان هستند معمولا از خواب بی بهره اند و می خواهند خود را با شرایط جدید یعنی پذیرفتن مسئولیت مادری وقف دهند . به هر حال افسردگی پس از زایمان طولانی مدت و خطرناک است . این افسردگی مادران را عذاب می دهد و باعث می شود بی دلیل از فرزند خود دوری کنند یا حتی به آن آسیب برسانند . این نوع افسردگی می تواند یک سال پس از زایمان رخ دهد .

Seasonal Affective Disorder (SAD  ، افسردگی فصلی ) :

به راستی چرا بسیاری از فیلم ها ، کتابها و خصوصیات هوای بارانی و طوفانی غم انگیز هستند ؟ . در فصل زمستان یا وقتی نور خورشید کم است و یا در روزهای تکراری ، بعضی از مردم دچار افسردگی می شوند . این نوع افسردگی بیشتر در فصل زمستان و در مناطقی که نور خورشید کمتر می تابد مانند شمال کره ی زمین بیشتر رخ می دهد .

عوامل افسردگی :

افسردگی می تواند به وسیله ی تفکر اشتباه ، تغییرات محیطی و بیولوژیکی ، مسائل روانی و عمل کرد های اجتماعی بوجود آید .

عوامل ژنتیکی : اگر در خانواده ی شما کسی از افسردگی رنج میبرد و یا سابقه ی افسردگی داشته باشد ، شما نیز مستعد افسرده شدن هستید . اگر چه هنوز ژنی که باعث افسردگی میشود کشف نشده ! .

آسیب های دوران کودکی : جریحه دار کردن احساسات و بد رفتاری تاثیر مخربی روی روان انسان می گذارد . اگر شما در دوران کودکی شرایط بالا را تجربه کرده باشید ، در معرض خطر افسردگی هستید .

تنهایی و نداشتن موقعیت اجتماعی : تنهایی و انزوا یکی از عوامل اصلی افسرده گیست . همچنین حمایت نشدن از طرف خانواده و دوستان و همکاران و جامعه باعث دلسردی و افسردگی میشود . مشکلات زناشویی و مشکل در بر قراری ارتباط نیز به حس تنهایی و پوچی کمک میکند .

استرس یا وقوع یک حادثه : بعضی اتفاقات مانند از دست دادن کسی که دوستش دارید بدون شک باعث استرس و در نتیجه افسردگی میشود . حتی اگر این استرس ناشی از مسائل خوبی مانند ترفی گرفتن یا ازدواج یا زایمان باشد .

مصرف الکل و مواد : الکل و مواد می تواند عامل قوی در بوجود آمدن افسردگی ویا تشدید آن باشد حتی اگر قصد ترک آن را داشته باشید . متاسفانه بعضی مردم سعی می کنند مشکلات خود را با الکل ومواد مخدر تسلی بخشند که این کار جز به بدتر شدن مشکلات کمکی نمیکند .

مسایل مالی و بی کاری : فشارهای اقتصادی بسیار تنش زا هستند. نلاش و کشمکش برای پرداخت اجاره ها ، قبض ها و دیگر مسائل مالی و یا از دست دادن کار ، باعث کم شدن اعتماد به نفس مخصوصا برای مردان می شود .

بیماری و دردهای مزمن : بیماری و دردهای مزمن باعث کاهش تحرک و پویایی می شود . از دست دادن توان و زمان می تواند باعث نومیدی شود .

کمک بخواهید !

اگر فکر میکنید افسردگی به شما فشار می آورد ، نترسید . احساس بیچارگی و نا امیدی از علائم افسردگی هستند اما این به این معنی نیست که شما ضعیف هستید و نمی توانید عوض شوید . کلید بهبود افسردگی کمک خواستن است . حمایت شدن روند بهبودی را افزایش می دهد . تنهایی و انزوا غذای افسردگی هستند پس با دیگران باشید حتی اگر دوست دارید تنها بمانید . اجازه بدهید که دوستان و خانواده ی شما بدانند که شما چه می خواهید و چگونه باید به شما کمک کنند .

تغییر مثبت زندکی برای بهبودی

تغییرات در نحوه ی زندگی می تواند تاثیر بسزایی در روند بهبودی داشته باشد . به زندگی خود با دقت نگاه کنید و ببینید چه چیزی می خواهید و چه چیزی میتواند به شما کمک کند . به چند توصیه در این راستا اشاره میکنیم :

1- افزایش روابط با دیگران

2- انجام ورزش منظم

3- خواب کافی

4- تغذیه مناسب و پرهیز از پر خوری

5-کنترل استرس و تمرین های آرامش بخش

6-مبارزه با افکار منفی

درمان دارویی

داروها می توانند بعضی از علائم افسردگی را از بین ببرند . اما این درمان قطعی نیست و معمولا دوام زیادی ندارد . داروهای ضد افسردگی از عدم تعادل شیمیایی در مغز که باعث افسردگی می شود جلوگیری می کنند . اما همه چیز به همین سادگی نیست . برای درمان صحیح باید به تمام جنبه های زندگی توجه داشت و آنها تحت نظر گرفت .و خطا ها و باورهای اشتباه را اصلاح کرد .

داروهای ضد افسردگی

گفته می شود که افسردگی به دلیل عدم تعادل شیمیایی در مغز بوجود می آید . طبق این نظریه کمبود ماده شیمیای در مغز به نام Serotonin ( سروتونین ) باعث افسردگ میشود . و داروها به اندازه طبیعی رسیدن این ماده کمک میکنند . به هر حال محققان اطلاعات بسیار ناچیزی در مورد عمل کرد داروهای ضد افسردگی دارند . هیچ آزمایشی وجود ندارد که بتواند میزان ماده سروتونین را نشان دهد . حتی کم بودن و یا نرمال بودن آن نیز قابل تشخیص نیست .

زمانی که داروهای ضد افسردگی مانند Prozac باعث افزایش سروتونین در مغز میشود این به این معنی نیست که دلیل افسردگی کمبود این ماده بوده . به عنوان مثال آسپرین میتواند سردرد را بهبود بخشد اما این موضوع نشان نمیدهد که سر درد به علت نبود آسپرین است . همچنین تحقیقات زیادی با نظریه ی عدم تعادل شیمیایی در مغز مغایرت دارد .

داروهای ضد افسردگی SSRIs : این داروها با تاثیر به روی سروتونین عمل می کنند و عبارتند از :

1- Fluoxetine

2- Fluvoxamine

3- Sertraline

4- Paroxetine

5- Escitalopram

6-Citalopram

سروتونین به طبیعی بودن انسان کمک میکند اما در سیستم گوارش ، درد ، خواب ، قدرت تفکر و دیگر عملکردهای بدن تاثیر گذار است . در اینجا به عوارض جانبی داروهای SSRI اشاره میکنیم

1- حالت تهوع                       2- بی خوابی                       3- استرس

4- بی قراری                         5- کاهش میل جنسی           6 – سرگیجه

7- تغییر وزن                          8 – رعشه و لرزش                 9 – تعرق

10- سستی و خواب آلودگی    11 – خستگی                      12- خشک شدن دهان

13- اسهال                            14 – یبوست                        15 – سردرد

 

داروهای ضد افسردگی Atypical

این داروها نسبتا جدید هستند و تاثیر آنها روی سروتونین و دیگر مواد شیمیایی مانند نوراپی نفرین (Norepinephrine) و دوپامین (Dopamine) می باشد . بعضی از این داروها عبارتنداز:

1- Bupropion

2- Venlafaxine

3- Duloxetine

4- Mitrazapine

5- Trazodone

6- Nefazodone

عوارض جانبی این داروها شامل حالت تهوع ، خستگی ، افزایش وزن ، خواب آلودگی ، حالت عصبی ، خشکی دهان و تار شدن تصاویر می باشد .

ترک قرص های ضد افسردگی

ترک این داروها امری سخت و دشوار است . اگر قصد ترک داروهای ضد افسردگی را دارید باید این کار را به صورت تدریجی و با حوصله انجام دهید در غیر این صورت دچار عوارض سختی چون گریه های طولانی مدت ، بی قراری ، سرگیجه، خستگی و درد خواهیذ شد . افسردگی و دلواپسی از عوارض شایع ترک قرصهای ضد افسردگی هستند . به دیگر عوارض اشاره میکنیم

1- دلواپسی و سراسیمگی                      2- افسردگی و تعییر حالت روانی

3- علائمی شبیه آنفلانزا                          4 – کج خلقی و پرخاشگری

5- بی خوابی و کابوس                             6 – تهوع و استفراق

7- سر گیجه و از دست دادن تعادل              8- درد

9-شوک های ناگهانی                              10-رعشه و لرز و گرفتگی عضلات

 

داروهای ضد افسردگی و خودکشی  

خودکشی یکی از عوارض های خطرناک داروهای ضد افسردگیست . این داروها در بعضی موارد باعث افزایش شدت افسردگی می شوند . این اتفاق در 2 ماه اول استفاده قویتر است . هرکسی که از داروهای ضد افسردگی استفاده میکند باید مواظب رفتار و افکار خود باشد . نظارت ویژه برای افرادی که برای اولین بار تحت درمان قرار گرفته اند بسیار ضروریست . اگر در حین مصرف داروها با عوارض زیر مواجه شدید شما در معرض خطر هستید و باید به پزشک مراجعه کنید .

1- فکر به خودکشی یا تلاش برای آن

2-  پرخاشگری شدید

3-  شدید شدن افسردگی

4-  شدید شدن دلواپسی

5-  انجام فعالیتهای خطرناک و ناگهانی

6-  احساس بی تابی و بی قراری

7- سخت به خواب رفتن

8- دیگر رفتارهای غیر معمول

چند توصیه برای کمک به خود :

1- به خانواده و دوستانتان اعتماد کنید

2- به فعالیت های اجتماعی ادامه دهید حتی اگر مایل نیستید

3- در گروه های حمایتی عضو شوید

4- به دیگران کمک کنید

5- در مورد احساساتتان با یک نفر صحبت کنید

6- کارهایی که از آن لذت می برید انجام دهید

7- زمانی را در طبیعت بگذرانید

8- کتاب بخوانید

9- برنامه های کمدی و طنز تماشا کنید

10- با آب گرم به مدت طولانی حمام کنید

11- حیوان خانگی داشته باشید و با آن بازی کنید

12- وظایفی را به عهده بگیرید

13- موسقی گوش دهید

14- کارهایی از روی غریزه و بدون فکر انجام دهید

15- بنوسید !

16- هشت ساعت بخوابید

17-هر روز حمام آفتاب بگیرید ( با نور ملایم و برای مدت کوتاه )

18- از تکنیکهای آرامش بخش استفاده کنید

19- مسائلی که باعث مضطرب شدن شما میشود را ریشه یابی کنید

20- با خود مهربان و ساده رفتار کنید

21- با برنامه پیش بروید

22- ترجیحا از پله به جای آسانسور استفاده کنید

23- ماشین خود را دور پارک کنید

24- گروهی ورزش کنید

25- زمانی که با تلفن صحبت می کنید قدم بزنید

26- حتما صبحانه بخورید

27- کمتر از شکر استفاده کنید

28- از غذاهای کربوهیدرات دار بیشتر استفاده کنید

29- ویتامین بی و کروم لازم را به بدن برسانید

30-روغن ماهی مصرف کنید

31-از بیرون به خود فکر کنید

32- با افراد مثبت گرا معاشرت کنید